www.rogaticani.com

Bila jednom jedna carsija
Sada je: April 13th, 2021, 3:33 pm.

Vremenska zona: UTC - 1:00




Započni novu temu Reply to topic  [ 149 posts ]  Stranica Prethodna  1 ... 9, 10, 11, 12, 13  Sljedeća
Autor Poruka
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 1st, 2011, 2:22 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 21st, 2008, 10:52 pm
Tekstovi: 10155
Lokacija: nije u rogatici
I ne samo to da bar one koje nabroje poredaju po vrijednosti ili zaslugama ve eto rekao bi citac neupucen i nepoznavalac da je,recimo Mira veca umjetnica od Safeta.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 1st, 2011, 8:35 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Attachment:
217.jpg
217.jpg [ 92.07 KiB | Pogledano 6403 puta. ]


Radenko Mišević

(1920-1995), akad. slikar. Diplomirao 1947. na Akademiji likovnih umjetnosti u Beogradu. Bio profesor na likovnim akademijama u Beogradu i Sarajevu. Multitalentirani umjetnik, izuzetno širokog opusa, istaknuti slikar, pisac, pjesnik, scenograf, fi lmski autor, pedagog i likovni kritičar. Izlagao na 40 samostalnih i oko 150 kolektivnih izložbi u zemlji i svijetu. Dobitnik prve nagrade na međunarodnom bijenalu u Kler Sir Meru (Francuska) 1970. godine, a njegova umjetnička djela nalaze se u galerijama
i muzejima širom svijeta: u Bratislavi, Njujorku, Beču, Varšavi, Rimu, Hjustonu. Autor je poznatog udžbenika za studente likovnih akademija “Teorija likovne forme”. Za svoje stvaralaštvo dobio najviša priznanja.

Attachment:
218.jpg
218.jpg [ 93.3 KiB | Pogledano 6406 puta. ]


Safet Zec

(1943), akad. slikar. Diplomirao na Akademiji likovnih umjetnosti u Beogradu. Preko 70 samostalnih izložbi u svim većim gradovima bivše Jugoslavije i prestižnim galerijama u inostranstvu: Frankfurt, Rabat, Hamburg, Minhen, Kemibridž, Milano i dr. Učestvovao u preko 140 skupnih izložbi. Autor ciklusa: “Sarajevsko obdobje”, “Zlatni manifest”, “Počitelj”, “Italijansko obdobje” i dr. Član je više značajnih likovnih udruženja i asocijacija u Evropi. Dobitnik je preko 20 stručnih nagrada i priznanja u bišoj Jugoslaviji i inostranstvu. Najznačajnije priznanje je dobio od vlade Francuske: Orden za književnost i umjetnost, čime je proglašen za viteza umjetnosti.

Ismet Ajanović

(1922), slikar naive. Počeo slikati u kasnim godinama i brzo se uvrstio u red najcjenjenijih slikara naive bivše Jugoslavije, a njegovo ime uvršteno je u Enciklopedije naivne umjetnosti svijeta 1984. Izlagao je samostalno i na skupnim izložbama širom bivše Jugoslavije i u inostranstvu. Njegove slike nalaze se u više privatnih zbirki i galerija u zemlji i inostranstvu. Preokupacija
mu je bosanski pejzaž, staro Sarajevo, pejzaži Romanije, likovi običnih ljudi i dr. Dobitnik više nagrada.

Alija Hafi zović

(1940), slikar, karikaturist, grafi čki dizajner, pisac i kantautor. Diplomirao na Višoj pedagoškoj školi, Odsjek likovnih umjetnosti u Sarajevu. Brojne samostalne i kolektivne izložbe slika, grafi čkog dizajna, karikatura i portreta u zemlji i inostranstvu. Autor je i reditelj pozorišnih djela i televizijskih drama. Dobitnik više nagrada.

Književnici

Ćurovac, Muhamed (1950), pjesnik. Diplomirao na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Urednik u IP “Svjetlost” i časopisu “Život”. Autor zbirki poezije: “Šapat iz moje sobe” i “Kuća na dvije vode”.
Jahić, Dževad (Dževad Jahić Azizov) (1948), univerzitetski profesor, filolog i pjesnik. Do rata objavio zbiru lirske proze: “Trešnjev bunar” (1991) te poslije rata: “Stakleni mejt” i “Vitorin vrijes”.
Lubarda, Vojislav (1931), književnik. Diplomirao na Filozofskom fakultetu, Odsjek za jugoslovensku književnost u Sarajevu. Urednik u IP “Veselin Masleša” i Radio Sarajevu. Objavio šest romana: “Bližnji svoj”, “Ljuljaška”, “Gordo posrtanje”, “Preobraženje” i veći broj knjiga iz literarne publicistike: “Žive legende” u tri knjige, “Znamenje Sutjeske” i dr. Dobitnik je više nagrada i priznanja.*
Lubardić, Jovan (1935-1993), književnik. Diplomirao na Filozofskom fakultetu u Sarajevu. Svestran pisac: romansijer, pripovjedač, dramski pisac i prevodilac. Prozna djela: “Priče za moju ženu”, “Boja straha”, “Jupitere,
se ljutiš”. Autor više radio i tv-drama. Dobitnik nagrada i priznanja.
Papić, Radivoje (1923-1997), pripovjedač, humorist i publicist. Dugogodišnji novinar; glavni urednik humorističkog lista “Čičak”, nedjeljnika “Svijet”, “Večernjih novina” i dr. Djela: “Na splavu”, “Mi, šala i život”, “Znamenje revolucije”, “Čovjek čovjeku” i dr. Dobitnik brojnih nagrada i priznanja.
Štitkovac, Ejub (1947-2006), diplomirao na Filozofskom fakultetu u Beogradu, novinar i književnik, saradnik više listova, RTV i književnih časopisa. Najpoznatija djela: “Slovo o Žepi” - poezija i roman “Zlovrh“.

Dramski i drugi umjetnici

Attachment:
219.jpg
219.jpg [ 35.09 KiB | Pogledano 6411 puta. ]


Jovičić, Dragan (1953), glumac. Pored više glavnih uloga u pozorištu i na televiziji, igrao je glavne uloge u poznatim televizijskim serijama: “Porobdžije” i “Kože”. Pored matičnog pozorišta u Sarajevu, nastupa u više pozorišta na prostorima bivše Jugoslavije. Dobitnik je više umjetničkih nagrada, među kojima nagrada “Zlatni lovorov vijenac”, za najbolju mušku
ulogu na Pozorišnom festivalu MESS.
Živojević, Faik (1909-?), glumac. Imao stalne angažmane u pozorištima Sarajeva, Novog Sada, Subotice i Beograda. Na početku karijere sa uspjehom igrao uloge mladih ljubavnika, a kasnije karakterne uloge u drami i komediji.
Vidović, Danilo (1908-?), operski pjevač i glumac. Počeo kao honorarni član hora, a kasnije bio stalni član Sarajevske opere. Sudjelovao i kao glumac u dramama na reportoaru Narodnog pozorišta u Sarajevu.
Paralović, Ibro (1929-2007), baletni igrač. Dugogodišnji član ansambla Sarajevskog baleta. Tumačio niz zapaženih epizodnih uloga.
Sabljak-Božinović, Mirjana (1931), dipl. pravnik, vokalni solist narodnih pjesama RTV Sarajevo.
Sabljak-Bernard, Dragica (1922-1993), dipl. ecc., vokalni solist narodnih pjesama RTV Sarajevo. Sestre Sabljak uspješno su nastupale i u duetu.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 1st, 2011, 2:28 pm 
Avatar

Pridružen: Septembar 21st, 2008, 10:52 pm
Tekstovi: 10155
Lokacija: nije u rogatici
I sin Salima Kusture Damir je onaj koji se bavi ovim zanatom.Kako toliko godina niko od rogaticana ne zavrsi ovu akademiju ja bih i Damira uvrstio ako nista bar kao one koji dolaze.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 2nd, 2011, 8:11 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Rogatičani koji su svoje stručne, menadžerske i druge sposobnosti iskazali radeći izvan Rogatice u periodu 1945-1991.
Agić, Novka (1949), dipl. pravnik, direktor radne organizacije i zamjenik
predsjednika UO “Domovi zdravlja” u Sarajevu.
Ajanović, Mustafa (1925-1990), prim. dr., direktor Univerzitetskog medicinskog
centra u Sarajevu, ministar zdravlja SRBiH, poslanik u Sku pštini SFRJ.
Ajanović, Zejnil (1928), profesor fi zičke kulture, sektretar SOFK-e
BiH, sekretar Republičkog odbora Malih olimpijskih igara BiH.
Akšamija, Adem (1920-1999), završio generalštabnu školu, nosilac
Partizanske spomenice 1941., pukovnik JNA, vojni ataše SFRJ u bivšoj Čehoslovačkoj
te Turskoj, poslanik u Skupštini SRBiH.
Akšamija, Alija (1926-2007), predsjednik općine Rogatica, dipl. polit.,
poslanik u Skuštini SRBiH.
Arnautlija, Mustafa (1921-1994), maš. tehn., jedan od osnivača i direktora
saobraćajnih preduzeća “Udarnik” i “Centrotrans” u Sarajevu.
Bajčetić, Mile (1933-2009), maš. tehn., šef prodaje u Tvornici Lukavica
- Energoinvest i predstavništvima ove fi rme u nekoliko zemalja.
Bijedić, Razija Raza (1927-1977), dipl. pravnik, načelnik Sekreterijata
za socijalna i zdravstvena pitanja SNO Sarajevo i pomoćnik ministra za
socijalnu politiku SRBiH.
Branković, Midhat (1942), dipl. ecc., direktor predstavništava Energoinvesta
u Iraku, Libiji i SAD.
Branković, Mesud (1927), dipl. ecc., fi nansijski direktor IP “Svjetlost”
u Sarajevu.
Baraković, Fehim (1935), profesor, savjetnik u Regionalnom prosvjetnom
pedagoškom zavodu Sarajevo i pisac više udžbenika.
Branković, Munir (1926-2002), profesor matematike, direktor Osnovne
škole “Miljenko Cvitković” u Sarajevu.
Čavrkapa, Zdravko (1928-1991), mr. turizma, direktor Više turističke
škole u Sarajevu.
Ćorić, Slavko (1939), dipl. ing. maš., predsjednik Poslovodnog odbora
Metalurškoga kombinata u Smederevu, direktor trgovinskog preduzeća
“Metal-servis” u Beogradu.
Ćurovac, Mehmed (1924-2008), dipl. ecc., fi nansijski direktor IP
“Svjetlost” u Sarajevu.
Daidžić, Esad (1926-2006), dipl. ing. arh., projektant više stambenih,
javnih i industrijskih objekata (tvornica “Zrak” u Sarajevu, industrijski
kompleks u Iraku), patentirao više elemenata za montažnu gradnju.
Džananović, Galib (1927-2001), dipl. ecc., direktor SDK-fi lijale u Sarajevu.
Džananović, Ramiz (1934-2007), mr. matematike, profesor na Pedagoškoj
akademiji u Sarajevu, jedan od najplodnijih autora udžbenika matematike
za osnovne i srednje škole.
Džindo, Asim (1934-1978), med. tehn., poslanik u Socijalno-zdravstvenom
vijeću Skupštine SR BiH.
Đerić, Slobodan (1953), dipl. ecc., generalni direktor kombinata “Kolubara”
Lazarevac.
Eminagić, Muzafer (1921), prim. dr., ginekolog, šef Odjeljenja za ginekologiju
bolnice u Bihaću.
Eleta, Aćim (1929), ekonomist, član Poslovodnog odbora IP “Veselin
Masleša” Sarajevo.
Forcan, Slobodan (1941), dipl. ing. šum., načelnik za privredu općine
Sokolac, direktor Tvornice iverastih ploča i generalni direktor ŠIP „Romanija“
Sokolac.
Furtula, Milan (1891-1974), ugledni biznismen u SAD. Počeo kao vlasnik
kafane i kina, a na kraju i velike građevinske kompanije u Dalasu.
Gorušanin, Selimir (1928-1998), profesor matematike, profesor Prve
gimnazije u Sarajevu, pisac udžbenika matematike.
Hadžiosmanović, Ahmed (1925-1998), dipl. ing. arh., projektant više
javnih objekata (Lutkarsko pozorište u Sarajevu, Dom zdravlja u Vakufu,
banka u Bugojnu i dr.), po njegovim projektima izgrađeno je preko 6.000
stanova u BiH.
Hadžiosmanović, Nedžad (1926-1996), dipl. ing. arh., direktor projektantskih
preduzeća “Arhitekt” i “Plan” u Sarajevu.
Hafi zović, Pertef (1905-1987), ekonomist, rukovodilac u Tvornici duhana
Sarajevo, direktor Jugoslovenske direkcije za duhanske prerađevine.
Hafi zović, Šefi k (1926-1988), dipl. ing. arh., projektant više desetina
stambenih i javnih objekata u BiH.
Hasanagić, Mustafa (1919-1989), dipl. ing. maš., svoje visoke stručne
sposobnosti iskazao u Njemačkoj i SAD-u, gdje je završio karijeru stručnjaka
u NASA-i.
Hasanagić, Sulejman (1921-1978), dipl. ing. arh., projektant raznih
objekata, viši stručni saradnik na Arhitektonskom fakultetu u Zagrebu.
Hasečić, Ejub (1929-2005), dipl. ecc., poslanik u Skupštini SFRJ, zamjenik
predsjednika PO Zajednice transportnih preduzeća “Bosnatransport”
u Sarajevu.
Hodžić, Asim (1922-1994), završio generalštabnu školu, nosilac Partizanske
spomenice 1941., generalpukovnik JNA, pomoćnik saveznog sekretara
za narodnu odbranu SFRJ.
Hodžić, Ahmed (1930-2007), dipl. pravnik, general-major JNA, vojni
tužilac JNA.
Hodžić, Mujo Crni (1898-1956), nosilac Partizanske spomenice 1941,
poslanik u Saveznoj skupštini, član Okružnog odbora Narodnog fronta
Sarajevo.
Hodžić, Hamdija (1919), dipl. ecc. prvi vojni pilot iz Rogatice, direktor
privredne avijacije JAT-a.
Hodžić, Huso (1936), prof. geografi je, poslanik u Prosvjetno-kulturnom
vijeću Skupštine SR BiH, pukovnik, pomoćnik komandanta TO
okruga Sarajevo.
Hodžić, Sulejman (1932), mr. ecc., član Poslovodnog odbora UPI-ja u
Sarajevu, zamjenik guvernera Narodne banke BiH.
Hodžić, Teufi k (1929), mr. geografi je, glavni urednik za udžbenike u
IP “Veselin Masleša”, savjetnik u Prosvjetno-pedagoškom zavodu BiH, autor
više udžbenika geografi je za osnovne i srednje škole.
Hodžić, Ragib (1950), dipl. pravnik i profesor sigurnosti i zaštite, načelnik
u Gradskom sekretarijatu unutrašnjih poslova Sarajevo.
Hadžihasanović, Esad (1920-1969), pravnik, direktor preduzeća
“Agrarija”, Sarajevo.
Hadžihasanović, Emin (1926-1996), pravnik, potpredsjednik sreza
Goražde i sreza Sarajevo.
Hadžihasanović, Hamdija (1942), dipl. ing. maš., konstruktor i tehnolog,
direktor predstavništva TAM-a u Sarajevu, direktor RO Istraživanje
i razvoj u “Famosu”
Hrelja, Muhamed (1902-1976), dipl. ing. maš., direktor Gradskog
tramvaja, direktor Srednje tehničke škole u Sarajevu.
Hurem, Nihad (1953), dipl. ing. elek., vodeći inžinjer na RTVBiH za međunarodnu
tehničku saradnju i vlasnik fi rme za telekomunikacije “Grad” Sarajevo.
Hajrić, Mehmed (1932-1992), dipl. ecc., direktor “Distributivnog centra”
“UPI-ja”, Sarajevo.
Heljić, Bećir (1950), mr. dr. med., direktor Doma zdravlja, Pale. Trenutno
redovni profesor Medicinskog fakulteta i direktor Interne klinike u
Sarajevu.
Jamaković, Mesud (1914-1975), dipl. ing. građ., predavać na višoj Geodetskoj
školi u Sarajevu i glavni republički inspektor za puteve u BiH.
Jamaković, Munir (1923), vis.,šef protokola CKSKBiH i Predsjedništva
SRBiH.
Jesenković, Abdulah (1929-1994), dipl. pravnik, generalni direktor IP
“Svjetlost”, Sarajevo, predsjednik Udruženja izdavača i knjižara Jugoslavije,
predsjednik Općine Centar Sarajevo.
Jovičić-Kukrika, Jovanka (1939), dipl. ecc., poslanik u Prosvjetnom
kulturnom vijeću Skupštine SR BiH.
Jovičić, Ratko (1919-1990), pukovnik, nosilac Partizanske spomenice
1941. narodni heroj, poslanik u Skupštini SRBiH i SFRJ, komandant milicije
BiH.
Jovičić, Andrija (1930-2001), dipl. ing. šum., direktor radne organizacije
u SOUR-u “Šipad”, Sarajevo.
Jakuš, Ferdo (1927) dipl. ing. maš., direktor RZ “Putevi” BiH.
Jahić, Sulejman (1946), dipl. ecc., direktor RO “Promex”, Sarajevo.
Jusić, Sulejman (1921), šum. tehn., direktor ŠIP-a “Šedinac” i tehn.
direktor šumskoga gazdinstva “Koprivnica” u Bugojnu.
Jovanović-Vujović, Nada (1931-1990), profesor srpskohrvatskog jezika,
direktor programa na Radio-Sarajevu, zamjenik predsjednika Izvršnog
odbora grada Sarajeva.
Kapo, Hašim (1925-1997), dipl. pravnik, sudija Okružnog suda u Sarajevu.
Karišik, Bogdan (1947), dipl. ecc., predsjednik Izvršnog odbora grada
Sarajeva i generalni direktor SOUR-a “Centrotrans” u Sarajevu.
Kukavica, Sulejman (1935), dipl. ing. tehnologije, direktor Tvornice
obuće u Sarajevu, predsjednik Udruženja kožara i obućara BiH.
Kosorić, Veselin (1897-1984), dipl. pravnik, vodeći stručnjak za agrarno
pravo u BiH, autor više stručnih radova iz ove oblasti i historije Rogatičkog
kraja. Višegodišnji glavni urednik ribarskog lista BiH. U vrijeme Kraljevine
Jugoslavije bio je načelnik srezova: Fojnica, Stolac, Nevesinje i Bijeljina.
Karić, Vehbija (1948-1993), dipl. ecc., direktor u IP “Svjetlost”, vlasnik
privatne fi rme u Sarajevu.
Krajina, Fehim (1929), dipl. ecc., direktor Sarajevske pivare, načelnik
za privredu Općine Centar u Sarajevu.
Kulovac, Rašid (1934), dipl. ecc., direktor tvornice “Kras” i dalekovodnih
stubova u “Energoinvestu”, načelnik za privredu općine Novi Grad
Sarajevo.
Lihić, Enver (1928), mr. ecc., direktor srednje ekonomske škole u Tuzli,
predsjednik Republičke zajednice obrazovanja, poslanik u Skupštini
SRBiH, sudija Ustavnog suda BiH.
Malović, Nenad (1936), profesor fi zičke kulture, sekretar SOFK-e Sarajeva,
direktor Fonda za fi zičku kulturu Sarajeva.
Mišević-Mijatović, Vukosava Seka (1923), dipl. ecc., naučni savjetnik
Ekonomskog instituta u Sarajevu, sekretar Saveza ekonomista Jugoslavije i
izdavačke kuće Jugoslavija-publišing.
Muft ić, Hakija (1922), dipl. ecc., predsjednik Privredne komore Sarajeva,
član Predsjedništva Privredne komore BiH.
Muft ić Tarik (1954), dipl. ecc., fi nansijski direktor predstavništava
Energoinvest u Iraku i Etiopiji.
Obradović, Stevo (1932-1989), dipl. ing. agr., direktor Radne organizacije
“Sprind” u Sarajevu.
Pašić, Mirza (1926-2003), dipl. ing. arh., direktor Urbanističkog zavoda
na Rijeci.
Pešto, Nazim (1931-1998) dipl. ing. maš., direktor Srednje saobraćajne
škole u Sarajevu, direktor Gradskog saobraćajnog preduzeća “Gras”.
Peškan, Božidar (1921-1985), dipl. pravnik, sudija Okružnog privrednog
suda i Višeg privrednog suda BiH.
Perović, Pero (1948), dipl. ecc., direktor Fabrike namještaja “Kompa”
Svilanjac.
Racković, Slobodan (1926-1998) pravnik, pomoćnik načelnika SUP-a
Sarajevo.
Radonjić, Đuro (1923), pravnik, direktor Vodoprivrednog preduzeća
“Bosna-Drina”, Sarajevo, zamjenik predsjednika Republičkog komiteta za
pitanja boraca i ratnih vojnih invalida.
Radonjić, Goran (1952), dipl. politolog, sekretar Košarkaškog saveza
BIH, sudija FIBA-e, generalni sekretar Košarkaškog kluba “Bosna”, Sarajevo.
Sabljak, Dragutin (1924-2002), profesor geografi je, direktor Srednjoškolskog
centra u Zvorniku.
Sabljak, Mihail (1929-1993), prim. dr., specijalist interne medicine i
medicine rada. Bio je solist tamburaškog orkestra KUD “Slobodan Princip
Seljo” u Sarajevu.
Smajlović, Hamdija (1927), ekonomist, predsjednik IO Vodoprivredne
zajednice BiH i član UO Fonda za puteve BiH.
Sokolović, Mehmed (1930), dipl. pravnik, predsjednik Poslovodnog
odbora SOUR-a “Investprojekt” Sarajevo; direktor u IP “Svjetlost” Sarajevo;
predsjednik SOFK-e BiH; predsjednik Atletskog saveza BiH i Jugoslavije.
Sokolović, Mustafa (1936-1992), mr. tehnol., rukovodilac Centra za
stručno obrazovanje kadrova u Tuzli.
Sućeska, Sejidalija (1943-2000), mr. ecc., fi nansijski direktor GP “Hidrogradnja”
Sarajevo
Spahić, Muaz (1951), dipl. ecc., zamjenik generalnog direktora saobraćajnog
preduzeća “Centrotrans”, Sarajevo.
Stanar, Božidar (1935), dipl. ecc., rukovodilac službe za ekonomske
poslove “Centrotransa” i Poslovnog udruženja drumskog saobraćaja “Bosnatransport”,
podsekretar Ministarstva za saobraćaj RBiH.
Šahinpašić, Šahin (1910-1983), profesor francuskog jezika, nosilac
Partizanske spomenice 1941., ambasador SFRJ u Egiptu.
Šahinpašić, Ahmed (1919), ekonomist, sekretar Udruženja saobraćajnih
i PTT preduzeća, sekretar SIZ-a Regionalne zajednice za puteve Sarajevo.
Šehović, dr. Sulejman (1928-2006), hirurg, šef Odjeljenja na Abdominalnoj
klinici UMC-a Sarajevo, ekspert Svjetske zdravstvene organizacije
iz oblasti organizacije hirurške službe.
Tiro, Rasim, profesor, direktor gimnazije “Aleksa Šantić” u Mostaru.
Žiga, Enver (1946), mr. ecc., direktor u IP “Svjetlost”, Sarajevo.
Živalj, Huso (1949), mag. maš., istraživački inžinjer u “Unioninvestu”,
Sarajevo, direktor laboratorija u “Metal industries, Inc”, USA.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 5th, 2011, 9:43 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Kraj socijalističkog društvenog uređenja i raspad SFRJ

Sukob dviju struja u SKJ: jedne za uvođenje političkog pluralizma, tržišne ekonomije i konfederacijski ustroj Jugoslavije i druge, koja je manje ili više bila protiv toga, kulminirao je na 14. kongresu SKJ održanom u Beogradu januara 1990. godine. Tada je došlo do raspada SKJ, a time i do početka raspada “Titove” Jugoslavije. Odmah se prišlo formiranju novih
političkih stranaka, da bi već u proljeće iste godine po republikama bili raspisani prvi višestranački izbori. Pobijedile su novoosnovane stranke. U Bosni i Hercegovini pobijedile su nacionalne stranke: SDA, SDS i HDZ. U Rogatici su pobjedu odnijele SDA i SDS. Oni su uspostavili novu vlast po modelu trojne, a u općini Rogatica dvojne podjele, koja se pokazala višestruko destruktivnom. To je bio kraj socijalističkog društvenog uređenja u našoj zemlji. Uslijedile su sve očitije blokade vlasti - od lokalnih do republičkih. Tome je doprinijelo i zaoštravanje odnosa između pojedinih republika i pretenzije ispoljavane na razne načine prema Bosni i Hercegovini. Sve je to kod građana stvaralo konfuziju i strah te istovremeno povećavalo nacionalnu homogenizaciju.
Referendum o nezavisnosti Bosne i Hercegovine, održan 29. februara 1992. godine, i pored opstrukcije najvećeg broja građana srpske nacionalnosti, potvrdio je opredjeljenje značajne većine građana za samostalnu i suverenu Bosnu i Hercegovinu. Prijemom Bosne i Hercegovine 22. maja 1992. godine za punopravnog člana Ujedinjenih nacija, naša zemlja bila
je i formalno potvrđena od međunarodne zajednice. Sve to, međutim, nije smetalo separatističkim snagama da nastave sa svojim aktivnostima, uključujući i oružane incidente, koji su aprila 1992. godine prerasli u rat protiv Bosne i Hercegovine.

*****
Na kraju, treba istaći da su Rogatica i njena okolina u svom petovjekovnom razvoju imali periode izuzetnog uspona, razvoja i prosperiteta, ali isto tako i padova, razaranja, stradanja i propadanja. Za period 1945-1991. godina, odnosno vrijeme socijalističke Jugoslavije, za Rogaticu se može slobodno reći da je to vrijeme u kojem su Rogatica i njena okolina dostigle
svoj najveći uspon. Nažalost, 1992. godine taj uspon prekinut je ratom vođenim protiv Bosne i Hercegovine, a njegove negativne posljedice u svim segmentima života Rogatice vidljive su i dalekosežne.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 5th, 2011, 9:58 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Attachment:
220.jpg
220.jpg [ 291.36 KiB | Pogledano 6864 puta. ]


Političke okolnosti u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji koje su u širem kontekstu prethodili ratu u Bosni i Hercegovini

Rat na teritoriji općine Rogatica bio je sastavni dio destruktivnog djelovanja spoljnih i unutrašnjih snaga u procesu disolucije SFR Jugoslavije i ambicija susjednih republika za stvaranje tzv. velike Srbije i velike Hrvatske.
U posljednjoj deceniji XX stoljeća, s obzirom da je ekonomska kriza u SFR Jugoslaviji uzdrmala dogovornu ekonomiju i socijalistički politički sistem, reformskom bloku Slovenije i Hrvatske suprotstavila se Srbija zajedno sa Crnom Gorom i nacionalističkim snagama kroz zalaganje za tzv. “čvrstu federaciju”.
Sukobi reformskog slovensko-hrvatskog i srpskog bloka, doveli su do odbacivanja mjera društvene reforme premijera Savezne vlade Ante Markovića i opstrukcije u radu Savezne skupštine. Bosna i Hercegovina u ovim sukobima nastojala je ostati po strani i zbog neutralnosti je bila izložena propagandnom djelovanju medija, posebno vjerskih i intelektualnih krugova iz Srbije i unutrašnjih opozicionih snaga koje su se priklanjale idejnim stavovima o “zavjeri zapadnih katoličkih
republika”, “islamskom fundamentalizmu” i imperativu za “zajednicu u kojoj će Srbi suvereno stati na svoje međe”, iz čega je javno promovirana ideja o “zajedničkoj državi svih Srba” pod parolom “Svi Srbi u jednoj državi”. Razlaz suprotstavljenih blokova uslijedio je nakon odluka rukovodstava Slovenije i Hrvatske za uvođenje višepartijskog društvenog sistema i
zakazivanje izbora u proljeće 1990. godine.
Iako je rukovodstvo Bosne i Hercegovine nastojalo da Bosna i Hercegovina ostane u hlabavu federalnom sastavu SFR Jugoslavije, uslijedilo je naoružavanje Srba i formiranje “srpskih krajina” i “srpskih autonomnih oblasti” koje će, kako se tada u Srbiji vjerovalo, ući u sastav buduće tzv. velike Srbije.
Probosanski intelektualni i naučni krugovi u Bosni i Hercegovini odlučno su i argumentirano dokazivali, negirali i odbacivali svaku pomisao o stvaranju islamske republike, pozivajući se na odluke ZAVNOBiH-a i AVNOJ-a, po kojima Bosna i Hercegovina “nije ni srpska, ni hrvatska, ni muslimanska, nego i srpska i hrvatska i muslimanska” i da je njen vitalni
interes da o njenoj budućnosti odlučuju narodi koji u njoj žive.
Pobjedom novoosnovanih stranaka 1990. godine u Hrvatskoj, kada je na vlast došla Hrvatska demokratska stranka na čelu sa Franjom Tuđmanom, zvanična hrvatska politika počela je s otvorenim pretenzijama prema Bosni i Hercegovini “u prirodnim i povijesnim granicama” i tezom prema kojoj je “Bosna povijesna greška”.
Politika Srbije prema Bosni i Hercegovini nastavljena je “mitinzima istine” i jačanjem srpskih nacionalnih stranaka uz osporavanje bošnjačkog identiteta, izazivajući reakciju Bošnjaka u osnivanju bošnjačkih političkih partija.
Nakon kraha 14. vanrednog kongresa Saveza komunista u januaru 1990. godine, Centralni komitet Saveza komunista Bosne i Hercegovine donio je odluku o slobodnom organiziranju političkih partija uz uvjet odricanja nacionalističkih platformi. Time se, u regionalnom okruženju, nastojao sačuvati teritorijalni integritet, suverenitet i ravnopravan status Bosne i Hercegovine u zajednici jugoslavenskih naroda.
Na prvim višestranačkim izborima u Bosni i Hercegovini, sredinom novembra 1990. godine, pobijedile su nacionalne stranke - Stranka demokratske akcije, Srpska demokratska stranka i Hrvatska demokratska zajednica. Homogeniziranju, nacionalnoj emancipaciji Muslimana2 i njihovu opre djeljenju za platformu Stranke demokratske akcije, u to vrijeme, posebno
je doprinijela kampanja iz Srbije potpunim odricanjem muslimanskog identiteta i pozivima na “vraćanje u veru pradedova”.
Uprkos suprotstavljenim stavovima o budućnosti SFR Jugoslavije i otvorenim međusobnim političkim sukobima, Milošević i Tuđman u Karađorđevu marta 1991. godine na tajnom sastanku dogovaraju podjelu Bosne i Hercegovine, o čemu je publiciran niz vjerodostojnih argumenata.
Politički događaji i otvorene pretenzije susjednih republika prema teritoriji Bosne i Hercegovine 1991., i posebno, ekspanzija hegemonističke politike Srbije u prvom tromjesečju 1992. godine, a zatim i Hrvatske, u procesu razgrađivanja SFR Jugoslavije i ugrožavanja suvereniteta Bosne i Hercegovine, snažno su utjecali na događaje i sudbinu Rogatice i njene
okoline u periodu do 1992. do 1995. godine.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 7th, 2011, 8:03 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Prvi slobodni izbori u Rogatici

Predizborna i izborna aktivnost u rogatičkoj općini, ako se izuzmu nenacionalne stranke, imala je mnoga obilježja nacionalne diferencijacije. Uz dotada neuobičajen folklorni ambijent, u središtu stranačke promocije bila je etnonacionalna
retorika uz uočljivo veliki broj etničkih simbola izraženih u plakatima, porukama, amblemima i zastavama s etničkim simbolima i značenjem.
Predizborna retorika rogatičke Stranke demokratske akcije zasnivala se uglavnom na niže rangiranim propagandistima koji su se koristili sloganom “ko nije u Stranci demokratske akcije, taj nije Musliman”, bila je usmjerena na uopćavanje slabosti socijalističkog perioda u kojem su, kako je isticano, “Muslimani kontinuirano gubili vjerski i nacionalni identitet” i
na slabljenje utjecaja komunista na ishod izbora.
Propagandisti Srpske demokratske stranke u predizbornoj kampanji pored “ugroženosti srpskog naroda”, propagandu razvijaju na tezi o “poturčenim Srbima” i “Muslimanima kao novokomponovanom narodu”, aludirajući na njihovo slavensko porijeklo i obećanjima prema kojim bi i muslimanski lideri, po njihovu shvatanju, “imali ključne pozicije u novoprojektovanoj
Jugoslaviji”, zapravo u tzv. velikoj Srbiji.
Savez komunista - Socijaldemokratska partija rogatičke općine - zalagao se za parlamentarnu demokratiju, tržišnu privredu i suverenu Bosnu i Hercegovinu kao državu svih njenih građana, izražavajući u kampanji opasnost od etničke podjele i posljedica eskalacije međunacionalnih sukoba. Srazmjerno malo bili su zastupljeni državni simboli Republike Bosne i
Hercegovine. To je kod Bošnjaka i Srba - članova nenacionalnih stranaka na teritoriji općine, izazvalo nedoumicu u vezi sa neprimjerenim oduzimanjem njihova bosanskog identiteta.
Izborne pobjede novoosnovanih stranaka u Rogatici sredinom novembra 1990. godine označile su kraj socijalizma i početak društvene tranzicije. Glavni cilj nacionalnih stranaka u predizbornom periodu i nakon osvajanja vlasti bio je skidanje s vlasti komunista.
Izbori su u Rogatici na vlast doveli Stranku demokratske akcije i Srpsku demokratsku stranku. Savez komunista - Socijaldemokratska partija, Savez reformskih snaga i Demokratski socijalistički savez osvojili su ukupno
30% odborničkih mandata zbog čega, a posebno zbog višenacionalne strukture, u smislu participacije u vršenju vlasti, nisu prihvaćeni od nacionalnih stanaka.
U učvršćivanju vlasti, pobjedničke stranke na ključne pozicije postavljaju kadrove koji će služiti njihovim političkim i drugim interesima, rukovodeći se nerijetko nepotizmom i zanemarujući pri tome stručnost i sposobnost za sprovođenje društvene tranzicije i očuvanja bosanskog identiteta.
Uspostavljanje nacionalnoga koncepta vlasti, kako se nedugo nakon izbora pokazalo, zbog partikularnih političkih interesa vodećih političkih stranaka, vodilo je etničkom antagonizmu i uz međuetničke tenzije, snaženju političkog djelovanja koje se svodilo na nacionalnu homogenizaciju.

Paraliza koalicije nacionalnih stranaka

U Novembru 91. Srpska demokratska stranka organizira u Bosni i Hercegovini referendum, na kojem su se rogatički Srbi velikom većinom glasova izjasnili za “ostanak u zajedničkoj državi sa Srbijom i Crnom Gorom”. Nedugo zatim, uslijedile su prijetnje lokalne Srpske demokratske stranke podjelom dijelova općine Rogatica sa srpskom većinom u slučaju
proglašenja nezavisnosti Bosne i Hercegovine, čime je ubrzan ideološki i politički razlaz koalicije nacionalnih stranaka.
Srpska demokratska stranka, krajem 1991. godine, formira tzv. “Srpsku Skupštinu opštine”. To je odgovaralo viziji nacionalne podjele, u kojoj bi bile stvorene paralelne općinske institucije s ciljem priključenja Srpskoj autonomnoj oblasti Romanija, a zapravo u konačnici tzv. velikoj Srbiji. Rukovodstvo Stranke demokratske akcije ostalo je na programu suverene
Bosne i Hercegovine. Rogatičke Bošnjake homogenizira i njihovu identifi kaciju nastoji osnažiti afi rmacijom vjere, tradicije, kulture i običaja i ohrabriti ih za toleranciju i suživot sa Srbima.
Propagandisti Srpske demokratske stranke, inspirirani vezivanjem zastava Stranke demokratske akcije i Hrvatske demokratske zajednice i naročito “Islamskom deklaracijom” Alije Izetbegovića, uvjeravaju srpski narod u opasnost muslimansko-hrvatske koalicije i u imperativ podjele s rogatičkim Bošnjacima.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 8th, 2011, 8:18 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Referendum građana o nezavisnosti Bosne i Hercegovine

Referendum o nezavisnosti Bosne i Hercegovine u Rogatici, kao uostalom u cijeloj Bosni i Hercegovini, održan je 29. februara i 1. marta 1992. godine, kada je i pored opstrukcije građana srpske nacionalnosti, uvjerljiva većina jasno iskazala demokratsku volju za osamostaljenjem i suverenitetom Bosne i Hercegovine u historijski potvrđenim granicama.
Nakon uspješno pro vedenog referenduma Bosna i Hercegovina 7. aprila 1992. godine stekla je uvjete za među narodno priznanje.
Nezadovoljstvo i ne slaganje sa stvaranjem samostalne i neza visne Republike Bosne i Hercegovine iskazali su bosanski Srbi potpo mognuti Srbijom i Crnom Gorom, koje su nastojale formirati “državu u kojoj će svi Srbi živjeti zajedno”. Referendumom je Bosna i Hercegovina ispunila i temeljni uvjet za prijem u Ujedinjene narode.

Međunarodno priznanje i prijem Bosne i Hercegovine za članicu Ujedinjenih naroda

U Rogatici su, s obzirom na tadašnje političke prilike, međunarodno priznanje od Evropske zajednice 6. aprila, Hrvatske i Sjedinjenih Američkih Država 7. aprila 1992. i prijem u punopravno članstvo Ujedinjenih naroda 22. maja 1992. godine, izazvali kratkotrajno olakšanje građana, posebno Bošnjaka.
Neposredno nakon izbora i međunarodnog priznanja Bosne i Hercegovine Srpska demokratska stranka u Rogatici i njenoj okolini otpočela sa blokadom rada i unutrašnjom razgradnjom demokratske i legalno izabrane političke i izvršne vlasti. Kroz pokušaje da se legitimira nosiocem političke borbe za zaštitu interesa srpskog naroda, brzo je postalo očigledno da vrši pripreme za rat.
U međustranačkim sukobima Srpska demokratska stranka generira krizu koja kulminira opstrukcijom rada Skupštine u nastojanju da po svaku cijenu nametne svoja shvatanja u vezi sa ostvarivanjem političkih planova projektiranih u Memorandumu Srpske akademije nauka i umjetnosti3, koja su se na lokalnom nivou svodila na dominaciju Srba u društveno-
političkom životu općine Rogatica.
Homogenizacija srpskog naroda intenzivira se propagandom zasnovanoj na ugroženosti i neravnomjernoj zastupljenosti Srba u organima vlasti, privredi i obrazovanju, “opasnosti od širenja islamskog fundamentalizma” i “stvaranja islamske države u kojoj bi Srbi bili marginalizirani”.
Srbi se pozivaju na “odbranu ugroženog srpstva i pravoslavlja”. Neposredan način ostvarenja ovog cilja Srpska demokratska stranka našla je u podjeli organa vlasti i teritorije općine na nacionalnom principu. Posredno, to je bio dio plana da se uz pomoć Jugoslavenske narodne armije i lokalnih paravojnih formacija podržanih izvana, započne proces u kojem je rogatičko područje bilo obuhvaćeno ratnim planovima o stvaranju etnički čiste tzv. velike Srbije.

Krizni period i njegove posljedice

Od jeseni 1991. godine do početka rata na teritoriji općine Rogatica dolazi do brojnih incidenata. Najprije, grupa naoružanih Srba na širem području Sjemeča uspostavlja kontrolu teritorije, uznemirava, zastrašuje i oduzima imovinu putnika na komunikaciji Višegrad - Rogatica. Nakon toga, Srpska demokratska stranka uz podršku Jugoslavenske narodne armije na Borici formira mobilnu paravojnu jedinicu i pored savremenog streljačkog naoružanja naoružava je protivavionskim mitraljezima i minobacačima.
Dolazak jedinica Jugoslavenske narodne armije, nakon rata u Sloveniji i Hrvatskoj na teritoriju Bosne i Hercegovine, uprkos protivljenju bosanske vlade, dovelo je do mobilizacije rezervnog sastava Ministarstva unutrašnjih poslova na teritoriji Bosne i Hercegovine, jedinog oružanog sastava koji je tada bio pod kontrolom republičkih i općinskih vlasti.
U garnizonu Han-Pijesak intenzivno se vrši ideološka indoktrinacija i specijalistička obuka srpskih rezervista i dobrovoljaca za snajperska djelovanja i upotrebu minobacača.
Iako je komanda nad bosanskohercegovačkom Teritorijalnom odbranom spadala u nadležnost republičkih i općinskih vlasti, Jugoslavenska narodna armija akcijom 1990. godine, radi navodne sigurnosti, izmjestila je oružje Teritorijalne odbrane općine Rogatica i stavila ga pod kontrolu garnizona u Višegradu.
Kasnije, krajem 1991. i u prvoj polovini 1992. godine, iako su one formirane i djelovale nelegalno, ovim su oružjem naoružane paravojne jedinice Srpske demokratske stranke, tzv. Teritorijalna odbrana Republike Srpske i Vojska Republike Srpske.
Međunacionalna napetost i opća nesigurnost na teritoriji općine doveli su, uz posredovanje aktivista Stranke demokratske akcije, do potrebe za naoružavanjem i zaštitom Bošnjaka u Rogatici i drugim mjestima na teritoriji općine, isključivo ličnim naoružanjem i malom količinom municije. Rogatički lovci također su raspolagali oružjem i municijom u ograničenoj količini.
Tome je, uz naoružavanje rogatičkih Srba, doprinijela polugodišnja opstrukcija Srpske demokratske stranke u radu Skupštine općine Rogatica, i kasnije, prestanak rada legalnih organa vlasti, pravosuđa, obrazovanja, zdravstva, privrednih subjekata i ostalih društvenih djelatnosti.
U periodu mart-juni Srpska demokratska stranka nezadovoljna postavljenjem načelnika Stanice javne bezbjednosti, postavlja barikadu u centru Rogatice, a zatim vrši blokadu Šumskog industrijskog preduzeća “Sjemeč”. U isto vrijeme u Rogatici se pojavljuju uniformirani i naoružani dobrovoljci iz Srbije.
Opću nesigurnost građana pojačali su izvještaji o presretnutim kamionima s oružjem za koje se nije znalo odakle dolazi i kome je namijenjeno, te naoružavanje Srba i antibošnjačko ponašanje rogatičke Srpske demokratske stranke. Kroz Rogaticu u više navrata prolaze vojne motorizirane kolone praćene tenkovima i oklopnim transporterima.
Početkom 1992. godine Srpska demokratska stranka formira tzv. Krizni štab srpskog naroda, a nedugo zatim, u uvjetima paralizacije rada Skupštine općine, i Stranka demokratske akcije odgovara formiranjem sopstvenoga kriznog štaba.
Nakon mobilizacije rezervnog sastava Ministarstva unutrašnjih poslova u jesen 1991. godine, i Jugoslavenska narodna armija počela je provoditi mobilizaciju.
Nakon formalnog povlačenja iz Bosne i Hercegovine, u maju 1992. godine uslijedit će transformacija Jugoslavenske narodne armije u tzv. Vojsku Republike Srpske.
Bošnjački rezervisti, nakon iskustava iz mobilizacije koju je Jugoslavenska narodna armija vršila bez saglasnosti republičke vlade u jesen 1991. godine, nisu se odazvali na te pozive.
Stranka demokratske akcije u Rogatici, znajući da komanda 216. brigade Jugoslavenske narodne armije u Han-Pijesku u svoj sastav prima dobrovoljce i tolerira antibošnjačko ponašanje, podržavala je odluku Bošnjaka o neodazivanju na mobilizacijski poziv, naročito zbog saznanja o njihovoj vjerovatnoj upotrebi u ratu Srbije protiv Hrvatske.
Pod pritiskom i ultimativnim stavovima Srpske demokratske stranke izvršena je podjela teritorije općine Rogatica na srpske i bošnjačke dijelove po principu 60 naprema 40 procenata, odnosno, u skladu s nacionalnom strukturom stanovništva. Podjela je na topografskoj karti prikazana različitim bojama i ovjerena potpisima lidera lokalnih nacionalnih stranaka.
Lideri Stranke demokratske akcije, vjerujući da su ustupcima pred maksimalističkim zahtjevima Srba riješili pitanje sigurnosti, u javnost izlaze s tezom o dogovorenoj “oazi mira na teritoriji Rogatice”.
U ovom periodu, Srpska demokratska stranka kontinuirano upravlja krizom, dezintegrira legalnu Stanicu milicije i formira tzv. Srpsku službu javne bezbjednosti, a zatim Opštinski sekretarijat odbrane i štab Teritorijalne odbrane, stvarajući tako na neustavan način paralelne općinske organe. Građani Rogatice i sela rogatičke općine, radi vlastite sigurnosti, organiziraju
na lokalnom nivou dežurstva i straže, u početku sastavljene od Bošnjaka i Srba, a kasnije, kada su Srbi u većini napustili Rogaticu i nastanili se u okolnim srpskim selima, ovakav oblik samozaštite postao je jednonacionalan.
Izlaskom iz grada, rogatički Srbi izvršavaju odluke rukovodstva Srpske demokratske stranke radi demonstriranja nemogućnosti zajedničkog života i konačno razotkrivaju okončanje priprema za ratna djelovanja. Usto, uređuju vatrene položaje za minobacače, protivavionske mitraljeze i druga oruđa, a na prilazima gradu uspostavljaju kontrolne punktove i grad dovode u blokadu. Istovremeno, kako bi ostvarili nesmetanu vezu s Višegradom i Srbijom, uz angažiranje inžinjerijskih jedinica Jugoslavenske narodne armije, sjeveroistočnim dijelom užega gradskog područja grade putnu komunikacije velike nosivosti.
Pored djelovanja paravojne jedinice na Borici, u Gučevu je uz podršku garnizona Jugoslavenske narodne armije iz Han-Pijeska formirana srpska jedinica ekvivalenta brigade. Ova će jedinica, pored djelovanja na rogatičkoj teritoriji, ratna djelovanja izvoditi na sarajevskom bojištu i drugim dijelovima Bosne i Hercegovine.
Srpske paravojne jedinice na području općine, ohrabrene simboličnim protestima općinskog rukovodstva, napadaju, pljačkaju i pale bošnjačka sela na boričkoj visoravni. Ovakvim će akcijama, u prvoj polovini 1992. godine, ubrzo biti zahvaćena cijela općinska teritorija.
Suočeni s ozbiljnošću stanja u kojem se našla rogatička općina, građani Rogatice obiju nacionalnosti, predvođeni opozicionim strankama, formiraju Građanski forum Rogatice s ciljem informiranja o aktuelnim zbivanjima, očuvanju mira i sigurnosti, vraćanja međunacionalnog povjerenja i promoviranja uvjerenja o potrebi suživota na principima dijaloga, uvažavanja različitosti i tolerancije. Djelovanje Građanskog foruma, i pored najboljih namjera, u uvjetima narastanja krize i očiglednog uvođenja rogatičke teritorije u ratno stanje, nije pokolebalo Srpsku demokratsku stranku u namjeri da “milom ili silom” formira Srpsku opštinu Rogatica.
U selima rogatičke općine Bošnjaci se, zbog pasivnog djelovanja Stranke demokratske akcije, s istim ciljem, organiziraju prema konkretnim prilikama. U principu, u nemogućnosti drugog izbora, pokazali su sklonost dogovorima sa lokalnim Srbima o nenapadanju.
U uvjetima paralize općinske Skupštine, Bošnjaci formiraju konsultativno tijelo i pregovarački tim koji je bio odgovoran za zastupanje interesa Bošnjaka do zakazivanja sjednice Skupštine općine, kada bi se, po njihovu uvjerenju, u demokratskoj proceduri rješavali međunacionalni problemi i općina Rogatica na miran način prevazišla narastajuću krizu.
Tokom više sastanaka sa predstavnicima rogatičkih Srba bošnjački pregovarački tim, uz nekoliko personalnih promjena, bio je suočen s permanentnim i neprihvatljivim zahtjevima radikalnih Srba u vezi sa razoružavanjem Bošnjaka i uvjeravanja o nužnosti da Bošnjaci prihvate život u tzv. Srpskoj opštini Rogatica. Pregovarački tim, najprije zbog vlastitih stavova i nedostatka legitimiteta, odustao je od ovakvog načina rada, koji je, kako je bilo vidljivo, od srpske strane nudio gubitak identiteta bošnjaštva i njihovu asimilaciju u tzv. velikoj Srbiji.
U ovom periodu veliki broj Bošnjaka napušta Rogaticu u čemu ih, organiziranjem konvoja s autobusima, pomaže općinsko rukovodstvo Stranke demokratske akcije.
Naoružani Bošnjaci, najprije spontano, a kasnije djelovanjem aktivista Stranke demokratske akcije, članova Patriotske lige i rezervnih ofi cira Jugoslovenske narodne armije i Teritorijalne odbrane, nastoje formirati manje formacijske sastave i organizirati odbranu, isključujući bilo kakve napadne akcije usmjerene prema Srbima. U nedostatku odgovarajućih odluka
i podrške najodgovornijih bošnjačkih nosilaca vlasti, javljaju se problemi legalnosti odbrambenih snaga, nedostatak ličnog naoružanja, municije, sredstava veze, sredstava za protuoklopnu borbu i vatrenu podršku i potpuno odsustvo sistema zaštite i zbrinjavanja građana u ratu.
Početkom maja grad napušta tzv. Srpska stanica milicije, a nakon toga i legalna Služba javne bezbjednosti, zajedno sa predsjednikom Skupštine općine, načelnikom Službe javne bezbjednosti i rezervnim sastavom milicije. Otada, političko djelovanje lidera Stranke demokratske akcije i njihova veza sa građanima rogatičke općine ima ograničen značaj. U organizaciji ključnih kadrova Stranke demokratske akcije na nekoliko sastanaka pokušalo se organizirati odbrana u Rogatici. Kako nakon toga nisu uslijedile zvanične odluke i personalna postavljenja, rogatički Bošnjaci polovinom maja samoinicijativno se po gradskim kvartovima organiziraju u čete, a od maja do prve polovine augusta 1992. godine u Ustiprači, Pokriveniku i na Barama manje samoorganizirane jedinice prerastaju u bataljone iz kojih je, uz podršku civilne i vojne vlasti Goražda,
formirana Rogatička brigada. Na isti način u Žepi je formirana brigada Armije Bosne i Hercegovine. Drugi, manji naoružani sastavi vremenom su integrirani u jedinice Armije Bosne i Hercegovine.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 9th, 2011, 9:05 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Ratna djelovanja na teritoriji općine Rogatica

Kao što je vidljivo iz djelomične hronologije događaja u prvoj polovini 1992., sukobi na teritoriji općine Rogatica počeli su i prije službenog početka rata, 6. aprila 1992. godine, kada je napadnuto Sarajevo. S obzirom na to da je još u novembru 1991. godine, ničim izazvana, Jugoslovenska narodna armija napala i uništila sela Ravno u istočnoj Hercegovini, razbuktavanje borbi u Bosanskoj Posavini u martu 1992. godine, napadi unutrašnjih i paravojnih formacija iz Srbije na gradove Podrinja, predstavljaju “rat prije rata” i uvod u agresiju na suverenu i međunarodno priznatu Republiku Bosnu i Hercegovinu.
Za teritoriju općine Rogatica, kao primjer metodologije djelovanja Jugoslavenske narodne armije i Srpske demokratske stranke, može se uzeti formiranje srpske paravojne jedinice na području Borike, ujesen 1991. godine. Ova jedinica počela je s uznemiravanjem Bošnjaka, blokadom komunikacije Rogatica - Žepa i prekidom telefonske veze Žepe sa Rogaticom i uz nekoliko nerazjašnjenih ubistava na širem području Borike za rogatičke Bošnjake ozvaničila je početak sistematičnog “etničkog čišćenja” koje će kasnije dobiti obilježje genocida.
Sporadični napadi paravojnih jedinica Srba na Bošnjake, započeti početkom 1992. godine, dobijaju na intenzitetu. Od maja, napadima na bošnjačka sela Živaljevići, Stara Gora, Godomilje i Šetići, do augusta, kada su spaljeni i opljačkani Kramer-Selo, Kozadre, Borovsko i Rakitnica, sistematski je na rogatičkoj općini vršen egzodus Bošnjaka.
Početkom juna na području Žepe, u pokušaju da ovlada objektom Zlovrh, razbijena je i uništena motorizirana jedinica tzv. Vojske Republike Srpske koju su najvećim dijelom sačinjavali dobrovoljci sa Pala. Nešto kasnije, tzv. Vojska Republike Srpske iz pravca Višegrada granatira bošnjačka sela jugoistočno od grada i u drugoj polovini juna artiljerijom i protivavionskim mitraljezima napada Rogaticu. Tokom juna, za Rogaticu su ovakva, neselektivna djelovanja, s ciljem ubijanja, zastrašivanja i protjerivanja, bila dio svakodnevnice njenih građana.
Polovinom juna 1992. godine srpska propaganda u povremenim prekidima granatiranja rogatičkim Bošnjacima obećava ličnu i imovinsku sigurnost pod uvjetom da se odazovu u Srednjoškolski centar i priznaju

Attachment:
221.jpg
221.jpg [ 91.45 KiB | Pogledano 6500 puta. ]

Srednjoškolski centar u Rogatici 1992. god. bio je jedan od logora Vojske RS-a za Bošnjake, uglavnom za žene i djecu, u kojem su doživjele poniženja, maltretiranja, silovanja i pokrštavanja.

Attachment:
222.jpg
222.jpg [ 70.22 KiB | Pogledano 6545 puta. ]

Fabrika slada u Rogatici 1992. god. bila je jedan od logora Vojske RS-a za bošnjačke muškarce, u kojem su doživjeli
poniženja, torturu, ubijanje i korištenje u “živom štitu”.


vlast tzv. Srpske opštine Rogatica. Za mnoge Rogatičane to će biti bolno logoraško iskustvo u kojem su doživjeli poniženja, torturu, ubijanja, pokrštavanja, silovanja i korištenje u “živom štitu”.
Prilikom napada na periferne dijelove i grad tzv. Vojska Republike Srpske u samo jednom danu okrutno je ubila najmanje 150 nenaoružanih Bošnjaka, ne štedeći djecu, žene, invalidne i stare osobe. U sljedećoj fazi napada na grad takva je sudbina zadesila Gračanicu, Holuč, Tekiju, Kruščicu, Zakulu, Podljun, Podhrid i druge gradske kvartove nastanjene
Bošnjacima. Na isti način, od 1992. do 1995. godine, Srbi su postupali na cijeloj teritoriji rogatičke općine.
U skoro bezizlaznoj situaciji, nakon što je Predsjedništvo Republike Bosne i Hercegovine donijelo Odluku o proglašenju ratnog stanja i u očekivanju napada pješadije tzv. Vojske Republike Srpske, rogatički Bošnjaci, pod zaštitom branilaca, izlaz iz grada nalaze probojem u pravcu Žepe, Pokrivenika i Vragolova. U ova područja, u očekivanju uspjeha pregovora
pod pokroviteljstvom Evropske unije, odranije se sklonio značajan broj Rogatičana. Krajem jula i početkom početkom augusta najveći broj rogatičkih izbjeglica, uz stalne napade srpskih snaga, našao je utočište na
slobodnoj teritoriji goraždanske općine.
Manje grupe branilaca, osloncem na brdo Ljun, vode sa tzv. Vojskom Republike Srpske povremene borbe u Rogatici i u augustu 1992. godine pridružuju se Rogatičkoj brigadi Armije Bosne i Hercegovine u Goraždu.
Otada, osim u logorima Srednjoškolskog centra, Sladare i Rasadnika, u Rogatici nije bilo Bošnjaka.
U drugoj polovini augusta 1992. godine, na komunikaciji Mesići - Rogatica, u rejonu sela Kukavice, jedinica Armije Bosne i Hercegovine napala je motoriziranu kolonu koja se iz Goražda uputila ka Rogatici pri čemu su pored naoružanih stradali i srpski civili.
Na području Žepe tzv. Vojska Republike Srpske bezuspješno obnavlja napade i trpi gubitke u borbama sa 285. brigadom Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Rogatički bataljoni zajedno sa borcima iz sela Brčigovo, iako oskudno naoružani, nakon kratkih priprema u borbama na jugoistočnim i istočnim dijelovima teritorije općine nanose gubitke srpskim snagama, naoružava se oružjem i municijom iz ratnog plijena i brani slobodnu teritoriju.
Pritisnuto reakcijama preostalih predstavnika opozicionih stranaka i građana, bošnjačko rukovodstvo općine Rogatica u selu Pokrivenik donosi Odluku o formiranju bataljona Armije Bosne i Hercegovine i u personalnom smislu ozvaničava komandni sastav.
U ljeto 1992. godine bataljon se, zajedno s građanima, povlači u pravcu Goražda i tamo ulazi u sastav Rogatičke brigade Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Do kraja rata, u sastavu Istočnobosanske operativne grupe i 81. divizije Armije Republike Bosne i Hercegovine, brigada uspješno vodi borbe u odbrani Goražda i oslobađa dio teritorije općine Rogatica u širem rejonu Hranjena i sela Vražalice i manjim borbenim sastavima vrši napade na srpske položaje u dolini rijeke Prače.

Attachment:
223.jpg
223.jpg [ 104.12 KiB | Pogledano 6525 puta. ]

Zgarište u kvartu Gračanica

Vojska Republike Srpske 1994. i 1995. godine pokreće ofanzivu širokih razmjera na Žepu i Goražde, iako su 1993. od Vijeća sigurnosti Ujedinjenih naroda ove teritorije proglašene zonama sigurnosti.
Srpska ofanziva na Goražde zaustavljena je pod prijetnjom upotrebe NATO-avijacije, međutim, i pored herojskog otpora, tzv. Vojska Republike Srpske u drugoj polovini jula zauzela je Žepu.
Ne pristajući na predaju, branioci Žepe povlače se u planinske dijelove i nastavljaju pružati otpor. Dio branilaca pokušava se spasiti prelaskom rijeke Drine, ali ih vlasti Srbije hapse i upućuju u logore u Šljivovici i Mitrovom Polju. Nakon šest mjeseci oni se deportiraju u zemlje Zapadne Evrope, Sjedinjene Američke Države i Australiju.
Dio boraca 285. brigade Armije Republike Bosne i Hercegovine završilo je u logoru Rasadnik, gdje su bili podvrgnuti torturi i ubistvima.
Nakon zauzimanja Žepe, rogatička općina, s izuzetkom slobodne teritorije šireg rejona sela Vražalice, 1995. godine postala je u krvavom genocidnom procesu i nezapamćena stradanja Bošnjaka etnički čist srpski prostor.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 12th, 2011, 10:00 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Attachment:
224.jpg
224.jpg [ 77.91 KiB | Pogledano 6451 puta. ]

Zgarište u Podljunu - Čanovcu.
Tokom 1992. god. Vojska RS-a ubijala je, pljačkala i zapalila bošnjačke kuće, naročito u kvartovima Gračanice, Podljuna,
Podhrida, Holuća, Tekije, i razorila posljednje dvije džamije: Arnautovića džamiju i Čaršijsku.


Cilj i posljedice rata u Rogatici i njenoj okolini

Cilj rata bio je da se uz političko djelovanje Srpske demokratske stranke, u prvoj fazi, demonstracijom sile posrbljene i u funkciju agresije na Bosnu i Hercegovinu angažirane Jugoslavenske narodne armije i korišćenjem njenih resursa za potrebe paravojnih snaga rogatičkih Srba, u kratkom vremenu ovlada teritorijom općine Rogatica radi njezina priključenja tzv.
velikoj Srbiji.
Kako taj plan nije ostvaren, Srpska demokratska stranka općine Rogatica, uz opstrukciju rada legalnih organa Skupštine općine i ultimativne zahtjeve za podjelom, u Rogatici i njenoj okolini aktivira paravojne snage Srba radi sijanja međunacionalnog nepovjerenja, zastrašivanja i progona Bošnjaka i dovođenja legalne vlasti u kapitulantski položaj.
Pripreme rogatičkih Srba za rat obuhvatale su snažnu propagandnu aktivnost protiv Bošnjaka, iza čega su željeli stvoriti slobodan prostor za nacionalističko djelovanje. Sebe su metaforički predstavljali “nebeskim narodom”, spremnim na odricanje od svjetovnog života i izborom “carstva nebeskog”, uzimajući za motiv mitski postupak kneza Lazara u boju na Kosovu 1389. godine.
Rogatički Bošnjaci, posebno dio omladine, prepoznali su opasnost i bez naročite podrške ključnih bošnjačkih nosilaca vlasti u općinskim strukturama, u uvjetima nametnutog embarga na isporuke oružja i vojne opreme od Vijeća sigurnosti Ujedinjenih nacija, preduzeli su u skladu s ljudskim, materijalnim i drugim organizacijskim mogućnostima aktivnosti radi zaštite ljudi, materijalnih dobara i odbrane teritorije općine.
S obzirom na to da je prostor na lijevoj obali rijeke Drine predstavljao posebno važan interes Srbije i Crne Gore u ostvarivanju ideje o tzv. velikoj Srbiji, Jugoslovenska narodna armija, tzv. Teritorijalna odbrana Republike Srpske, Vojska Republike Srpske i Policija Republike Srpske ratna djelovanja na rogatičkoj općini vodili su s punom okrutnošću, ubijanjem, silovanjem, razaranjem sela i gradskih dijelova, pljačkom imovine i progonom Bošnjaka.


Attachmenti:
225.jpg
225.jpg [ 86.98 KiB | Pogledano 6440 puta. ]
Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 12th, 2011, 10:01 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
Općim okvirnim sporazumom za mir započetim u novembru u Daytonu
(Ohio, SAD), a potpisanim 14. decembra 1995. godine u Parizu (Francuska),
Bosna i Hercegovina podijeljena je na dva entiteta - Federaciju
Bosne i Hercegovine i Republiku Srpsku, kojoj je pripala teritorija općine
Rogatica. Entiteti su 1995. godine uglavnom bili etnički homogeni iznutra
i nisu u političko-pravnom smislu predstavljali nacionalne države.
Posljedice rata u Rogatici mogu se podijeliti u nekoliko oblasti, a posebno
slijedeće:
- Prema dosadašnjim rezultatima istraživanja Istraživačko-dokumentacionog
centra Sarajevo, u toku rata u Rogatici je stradalo 2.014 osoba.
Od ovog broja, ubijenih je 1.506, a kao nestali vodi se 508 osoba. Među
nastradalim civila je 1.057, a vojnika 957. Od stradalih vojnika 691 bio
je pripadnik Armije Republike Bosne i Hercegovine, a 266 pripadalo
je Vojsci Republike Srpske. Po nacionalnoj strukturi najviše je nastradalih
Bošnjaka, i to 1.651, Srba je stradalo 357, i 3 Hrvata zajedno s
ostalim. Drastičan je broj nastradalih civila Bošnjaka u odnosu na srpske
civile. Tako su stradala 962 bošnjačka civila, srpskih 91, te 2 Hrvata
zajedno s ostalim.
- Na teritoriji općine Rogatica sistematski su uništeni svi islamski vjerski
objekti, u prvom redu džamije i objekti na vakufskom zemljištu, zatim
rogatička mezarja i šadrvan, čiju je gradnju fi nansirao Mustafa Hasanagić,
Rogatičanin iz Sjedinjenih Američkih Država.
- U nastojanjima da se sačuva etnički čist srpski prostor, onemogući povratak
izbjeglica i zatru tragovi postojanja Bošnjaka u Rogatici i njenoj
okolini, uništen je ogroman broj bošnjačkih seoskih i gradskih objekata
za stanovanje sa pratećim objektima.
- U uvjetima diskriminacije, fi zičkog, mentalnog i seksualnog zlostavljanja
i prisilnog rada, u srpskim logorima u Rogatici bilo je zatočeno nekoliko
stotina Bošnjaka, čiji je život trajno obilježen psiho-socijalnim problemima.
Uglavnom su to bili nenaoružani muškarci i veliki broj žena, djevojaka
i djece. Nakon prisilnog premještanja u druge krajeve Republike
Bosne i Hercegovine njihova je imovima opljačkana ili uništena.
- Poznate su brojne činjenice o zločinima počinjenim od strane Srba nad
rogatičkim Bošnjacima, međutim, koliko je javnosti poznato, vlasti
Rogatice nisu progonile, hapsile i sudile za ratna nedjela.
- Do kraja 2008. godine, Sud Bosne i Hercegovine za krivično djelo zločin
protiv čovječnosti na teritoriji općine Rogatica osudio je Dragoja Paunovića
na kaznu zatvora u trajanju od 20 godina, a za isto krivično djelo na
kaznu zatvora u trajanju od 10 godina osuđen je i Radisav Ljubinac Pjano.
- U vezi sa počinjenim zločinima u Bosni i Hercegovini, tužilac Međunarodnog
krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju, pored ostalog, optužio
je Radovana Karadžića i za genocid izvršen nad Bošnjacima u općini
Rogatica.
- Procesuiranjem svih ratnih zločinaca u sudskom procesu, umjesto
kolektivne u pravi plan stavit će se individualna odgovornost na koju
mnogi nisu spremni s obzirom na mogućnost kompromitacije njihove
ratne prošlosti.


Nazad na vrh
 Profil  
 
 Naslov: Re: MONOGRAFIJA ROGATICE U ELEKTRONSKOJ FORMI
TekstNapisano: Decembar 13th, 2011, 8:05 am 
Avatar

Pridružen: Septembar 22nd, 2008, 10:23 am
Tekstovi: 13163
ROGATICA 1996-2008.
Huso Hodžić


Tragični troipogodišnji rat (1992-1995.) ostavio je duboke tragove kako u gradu, tako i na cjelokupnom opštinskom prostoru. Stradalo je 2.014 osoba, od kojih je 80% Bošnjaka. U gradu je bio uništen i devastiran veliki broj individualnih stambenih i drugih objekata.
U selima je stanje bilo još gore. Pored porušenih i spaljenih individualnih stambenih i drugih objekata, devastirani su i pojedini objekti zdravstvenog, obrazovnog i ekonomskog karaktera. Infrastrukturni objekti značajno su oštećeni a poljoprivredna proizvodnja zapuštena. U gradu u kojem nije bilo značajnijih borbenih djejstava, privrednoproizvodni
objekti prestali su raditi, ili su radili sa značajno smanjenim kapacitetima.
Sve bošnjačko stanovništvo i manji broj Srba iz nekoliko sela zbog zločina, ratnih razaranja i pustošenja izbjeglo je sa svojih predratnih prebivališta i našlo utočište u drugim krajevima BiH i širom svijeta. U toku rata i neposredno nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma, u Rogaticu se doselio značajan broj Srba iz Federacije BiH.
Ukupno stanje na teritoriji rogatičke opštine bilo je veoma teško i složeno. Podjelom države BiH Dejtonskim sporazumom na entitete sa visokim stepenom njihove autonomnosti teritorija rogatičke opštine, osim dijela područja Vražalica i Buloga, pripala je Republici Srpskoj i trenutno se oporavlja od posljedica rata.
Zbog ratnih trauma, teške ekonomske situacije i ograničenih fi nansijsko- materijalnih sredstava proces obnove odvija se teško, ali se problemi ipak postupno rješavaju.
Na prvim posljeratnim izborima na vlast su došle stranke: SDS - Srpska demokratska stranka, PDP - Partija demokratskog progresa, SDA - Stranka demokratske akcije, SNSD - Savez nezavisnih socijaldemokrata. SDS je premoćno osvojio najviše odborničkih mjesta i sve ključne pozicije u opštini.
Za prvog načelnika opštine izabran je dipl. ecc. Tomislav Botinić iz SDS-a. Na ovoj funkciji ostao je sve do augusta 2008. godine. U ovom periodu dužnost predsjednika opštine obavljao je dipl. ecc. Kemo Čamdžija iz SDA. Na neposrednim izborima 2008. za načelnika opštine izabran je dipl. ing. elektrotehnike Radomir Jovičić, član SNSD-a. Za predsjednika Skupštine ponovo je izabran Kemo Čamdžija i to samo zbog toga što je važećim zakonima predviđeno da načelnik i predsjednik ne mogu biti iste nacionalnosti. Inače, na prošlim izborima SDA i SDP nisu izborile nijedno odborničko mjesto, za razliku od prvih posljeratnih izbora kada su imale.

Vraćanje imovine

Aneksom 7 Dejtonskog mirovnog sporazuma obavezana su oba entiteta da u cilju stvaranja elementarnih pretpostavki povratka ljudi na njihova predratna prebivališta, prioritetno priđu procesu povratka imovine predratnim vlasnicima i korisnicima.
Ova obaveza i pored svih problema sa dosta je uspjeha implementirana. Imovina (kuće, stanovi i sl.) vraćena je predratnim vlasnicima i korisnicima zaključno sa 2005. godinom, izuzev imovine gdje su postojale zakonske smetnje. Takvi slučajevi rješavani su sudskim putem i većina ih je okončana.
Većina Bošnjaka, kojima su vraćeni stanovi, kuće i ostala imovina, nisu se u njih vraćali, već su ih zamjenjivali ili prodavali, i to po veoma niskim cijenama. Čak 18 povratnika Bošnjaka prodali su kuće, a sedmerica stanove izgrađene ili opravljene donacijama međunarodnih humanitarnih organizacija. Prema nezvaničnim podacima 50% Bošnjaka prodalo je svoje
vraćene stanove, kuće, zidine i građevinske placeve. Prodaja ove imovine i dalje traje, međutim zbog smanjene potražnje ona je usporena.
Poslije svih ratnih dešavanja Rogatica je pala na nivo nerazvijenih opština. Raspolaže skromnim fi nansijskim sredstvima s kojima i uz donacije Vlade Republike Srpske teško rješava svoje obaveze prema budžetskim korisnicima i za održavanje infrastrukturnih objekata. I kompletna privreda u izuzetno je teškom stanju, pa se i od nje ne mogu očekivati značajnija
sredstva. I pored toga, zahvaljujući prvenstveno donacijama humanitarnih i drugih organizacija, ali i sredstvima građana, na području opštine, zaključno sa 2008. godinom, rekonstruirano je i izgrađeno 740 individualnih stambenih objekata za povratnike i značajan broj infrastrukturnih i drugih objekata.

Stanje u gradu

Grad je, kako je već rečeno, kraj rata dočekao u veoma teškom stanju - u ruševinama i opustošen, a posebno njegovi pojedini dijelovi: Kruščica, Podljun, Podhrid, Tekija, Gračanica, Holuč i dr., gdje je uglavnom živjelo bošnjačko stanovništvo.
Stambeni blokovi, javni i privredni objekti, osim Vatrogasnog doma, uz manja oštećenja ostali su čitavi. U gradu je bilo porušeno ili spaljeno 120 bošnjačkih i tri srpske kuće. Kompletna infrastruktura bila je zapuštena i dijelom devastirana.
Opštinska vlast sa svojim službama proteklih godina radila je na sređivanju i uređenju grada, posebno njegova središnjeg dijela. Sredstvima donatora i građana izgrađeno je 75 individualnih kuća i adaptirano osam devastiranih stanova za Bošnjake i tri za Srbe povratnike. U naselju Gračanica, za borce i invalide Vojske Republike Srpske izgrađeno je 11 individualnih
objekata veličine dvosobnog stana. Intenzivirana je i individualna stambena izgradnja sredstvima građana, većinom doseljenika iz Federacije BiH, koji su Rogaticu izabrali za mjesto stalnog boravka. Oni su na kupljenim zidinama ili placevima izgradili veće kuće sa poslovnim prostorima u prizemlju. Finansijska sredstva za ove investicije osigurali su prodajom svojih kuća ili stanova u mjestima prethodnog boravka. Izgradnjom ovih objekata narušena je panorama nekadašnje Rogatice.
Stare mahale sa svojom arhitekturom odavno su nestale. Promijenjeni su nazivi većine ulica. Ulica Maršala Tita preimenovana je u ulicu Srpske sloge, Slaviše Vajnera Čiče u Serdar Janka, Ragiba Nalbantića u Rogatičke brigade, Ragiba Džinde u Radomira Neškovića, Ahmeda Hafi zovića u Đenerala Draže Mihajlovića, Hasana Kikića u Krajiških brigada, Rusmira
Gorušanina u Jovana Dučića, Sulje Jahića u Alekse Šantića, Janka Jolovića u Ravnogorska, a Trg Đure Pucara Starog u Trg oslobođenja i sl.
U gradu je dosta urađeno na saniranju i izgradnji infrastrukture. Pojedine ulice presvučene su novim asfaltom, a druge sanirane. Ulična rasvjeta osposobljena je i proširena. Duž glavne ulice postavljeni su semafori. I pored obnovljenih, još ima zidina i ruševina koje zjape i strše između novoizgrađenih i obnovljenih objekata.
Uz promjenu arhitektonskog i urbanog izgleda grada, došlo je do značajne promjene strukture stanovništva. U gradu je veoma malo domicilnog stanovništva, i većinom ga čine doseljenici sa sela i iz raznih krajeva koji su sa sobom donijeli svoje običaje, navike i kulturu življenja. Nema one živosti i atmosfere po kojoj su nadaleko bili poznati rogatička čaršija i rogatičke
mahale. Novi doseljenici grade i uređuju Rogaticu po svom ukusu i mjeri.

Stanje na selima

Za razliku od grada, situacija na selima znatno je drugačija. Većina sela turobno i depresivno djeluju. Još je uvijek veliki broj spaljenih i porušenih stambenih i drugih objekata, pa i cijelih sela i zaselaka, uglavnom bošnjačkih, koji sablasno i tužno djeluju. Od 1.454 uništenih kuća 1.254 ili 86% jesu bošnjačke.
Ipak, zahvaljujući stranim donacijama i naporima, prvenstveno povratnika Bošnjaka, na selima je izgrađeno 660 individualnih stambenih objekata, od toga 643 za Bošnjake i 23 za Srbe. Po područjima mjesnih zajednica to izgleda ovako: Borike 20, Berkovići 5, Gučevo 50, Mesići 130, Osovo 28, Stjenice 70, Žepa 250, Kozići 75 za Bošnjake i 19 za Srbe i Seljani
15 za Bošnjake i 4 za Srbe.
Navedeni objekti izgrađeni su uglavnom donatorskim i dijelom vlastitim sredstvima. Jedan broj objekata izgrađen je po principu “ključ u ruke”. Nekim povratnicima doniran je kompletan građevinski materijal, a jedan broj njih uz materijal dobio je i nešto fi nansijskih sredstava. Objekti namijenjeni povratnicima građeni su kvalitetno, po građevinskim propisima, od standardnoga građevinskog materijala. Kuće su sa dvosobnim stanovima veličine od 45 m2 do 55 m2, sa pratećim prostorijama i standardnim elektro i vodovodno-kanalizacionim instalacijama.
Ukupne donacije za obnovu i izgradnju stambenih kuća iznose preko 13.000.000 KM. Značajniji domaći donatori bili su: Federacija BiH sa 1.394.000 KM, Republika Srpska 979.000 KM, te Kanton Sarajevo. Najveći donatori bili su strane humanitarne organizacije: HILSWERK - Danska, WORLD VISION - SAD, DRC - Austrija, KARITAS i još neki donirali su
11.500.000 KM.

Putna mreža, elektrifi kacija i vodoopskrbni objekti

Na području opštine putna mreža razgranata je i sastoji se od 30 km magistralnog puta, 40 km regionalnog i oko 60 km lokalnih puteva. Većina putnih komunikacija koje su tokom rata bile oštećene, sanirane su, a neki makadamski putevi u dužini od 56 km su asfaltirani. Pored gradske putne mreže - magistralnog i regionalnog dijela, asfaltirani su i lokalni putevi:
Žepa - Podžeplje, Žepa - Slap, Žepa - Budeta, Rogatica - Budeta, Rogatica - Šljedovići, Rogatica - Kujundžijevići, Rogatica - Gučevo, Rogatica - Ptičijak, Rogatica - Matino Brdo, Osovo - Begzadići, Rogatica - Borika, Stjenice
- Plana i Borike - Berkovići. Ova putna mreža za sada zadovoljava potrebe građana i privrednih subjekata.
Dalekovodi i niskonaponska elektro-mreža, iako je tokom rata bila znatno oštećena, većim dijelom sanirana je i stavljena u funkciju. Sa niskonaponskom mrežom pokriven je veliki dio teritorije opštine, izuzev sela: Madžer, Dobromerovići, Dub, Nahota, Šljedovići, Kopljevići, Orahovo, Ribioc, Borač, Gornji Mesići i Izgumanje, koji još nemaju električnu energiju.
Većina predratnih vodoopskrbnih objekata na teritoriji opštine sanirana je i stavljena građanima na raspolaganje, a gradi se i nekoliko novih objekata.

Stanovništvo

Popisom stanovništva 1991. godine, na teritoriji opštine Rogatica živjelo je oko 22.000 stanovnika, od toga Bošnjaka 13.200 ili 60%, Srba 8.400 ili 38% i ostalih 380 ili 2%. Prema nezvaničnim podacima, na teritoriji opštine trenutno živi oko 12.000 stanovnika, od čega preko 6.000 u gradu i prigradskim naseljima. Opština je i dalje depopulaciona, migracija ni poslije
rata ne prestaje, a razlozi su uglavnom ekonomskoga karaktera.

Povratak izbjeglica i raseljenih lica

Zbog ratnih zločina, sa teritorije opštine izbjeglo je sve bošnjačko i jedan manji broj srpskog stanovništva. Poslije završetka rata očekivao se veći povratak na predratna prebivališta. Međutim, ova očekivanja nisu se obistinila ni poslije vraćanja imovine - kuća i stanova predratnim vlasnicima i korisnicima.


Nazad na vrh
 Profil  
 
Prikaži tekstove “stare”:  Poredaj  
Započni novu temu Reply to topic  [ 149 posts ]  Stranica Prethodna  1 ... 9, 10, 11, 12, 13  Sljedeća

Vremenska zona: UTC - 1:00


Trenutno su tu

Trenutno korisnika: Nema nikog, odmaraju se ljudi i 8 onih sto citaju, a nece da se registruju.


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Traži, traži pa ćeš naći:
Idi na:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group